{"id":3442,"date":"2012-02-01T18:06:25","date_gmt":"2012-02-01T17:06:25","guid":{"rendered":"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/?p=3442"},"modified":"2016-11-26T17:06:44","modified_gmt":"2016-11-26T16:06:44","slug":"pawelek-wyprawa-na-rog-starej-mapy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/?p=3442","title":{"rendered":"Pawe\u0142ek: Wyprawa na r\u00f3g starej mapy"},"content":{"rendered":"

Jest takie miasto, kt\u00f3rego historia zdecydowanie przes\u0142ania smutn\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107… Miasto, kt\u00f3rego wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 chowa si\u0119 gdzie\u015b zawstydzona, odurzona zamglonym blaskiem dawnej \u015bwietno\u015bci. W tym mie\u015bcie sny przywo\u0142uj\u0105ce kadry starych fotografii trwaj\u0105 jeszcze d\u0142ugo po przebudzeniu. To tam zapiera nam w piersiach dech, bo cho\u0107 formalnie jeste\u015bmy za granic\u0105, to ka\u017cdy wr\u0119cz kamie\u0144 odzywa si\u0119 do nas po polsku. Taki jest dzisiaj nasz Zawsze Wierny\u00a0 Lw\u00f3w, to Leopolis Semper Fidelis<\/em>, b\u0119d\u0105ce niedo\u015bcignionym wzorem walecznego, polskiego patriotyzmu, za co zbiorowo jako Miasto wraz ze swoimi Mieszka\u0144cami zosta\u0142o udekorowane przez Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego Krzy\u017cem Virtutti Militari<\/em>. I \u017ceby do\u015bwiadczy\u0107 powy\u017cszych dozna\u0144 wystarczy pokona\u0107 nieca\u0142e czterysta kilometr\u00f3w, czyli mniej ni\u017c w czasie wakacyjnej wyprawy na Hel.<\/p>\n

Do tego wyjazdu przymierzali\u015bmy si\u0119 od paru lat. Zawsze towarzyszy\u0142o temu co\u015b, co mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem fatum – ze \u015bwi\u0144sk\u0105 gryp\u0105 w\u0142\u0105cznie, kt\u00f3ra zamkn\u0119\u0142a granic\u0119 gdy wszystko wydawa\u0142o si\u0119 by\u0107 ju\u017c w zasi\u0119gu r\u0119ki. Ten wyjazd by\u0142 kwesti\u0105 g\u0142\u0119bokiej duchowej potrzeby, ale z uwagi na fakt, \u017ce ci\u0105gle sta\u0142o co\u015b na przeszkodzie, potrzebny by\u0142 jaki\u015b konkretny pretekst- taki imperatyw, przed kt\u00f3rym nie ma ju\u017c odwo\u0142ania. I oto na pocz\u0105tku roku zadzwoni\u0142 do mnie zaprzyja\u017aniony z naszym \u015brodowiskiem wieloletni dzia\u0142acz na rzecz Polak\u00f3w na Wschodzie, Rafa\u0142 Dzi\u0119cio\u0142owski. S\u0142uchaj\u00a0– m\u00f3wi\u00a0– pod koniec stycznia we Lwowie b\u0119dzie ekspozycja wystawy zwi\u0105zanej z tematyk\u0105 Powstania Styczniowego na terenie obecnej Ukrainy, kt\u00f3rej jestem wsp\u00f3\u0142autorem. Co tu du\u017co m\u00f3wi\u0107\u00a0– jeste\u015bcie mile widziani.<\/p>\n

Przymkn\u0105\u0142em oczy i ujrza\u0142em obraz: nasz herbowy wieniec, z\u0142o\u017cony przez\u00a0 delegacj\u0119 OFMC w imieniu kibic\u00f3w Legii Warszawa, na G\u00f3rce Powsta\u0144c\u00f3w Styczniowych na \u0141yczakowie, nasze znicze na Cmentarzu Orl\u0105t… Cynkuj\u0119 do Foxxa\u00a0– wyobra\u017casz to sobie?<\/p>\n

”\u00a0Wyobra\u017cam”…<\/p>\n

Decyzja mog\u0142a by\u0107 jedna.\u00a0 Tym razem jedziemy, \u017ceby nawet z nieba \u017cabami pada\u0142o.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Oczywi\u015bcie od samego pocz\u0105tku fatum podj\u0119\u0142o z nasz\u0105 inicjatyw\u0105 bezpardonow\u0105 walk\u0119. Przerzedzi\u0142o nasze szeregi na wiele sposob\u00f3w, a jak okaza\u0142o si\u0119 to niewystarczaj\u0105ce – niemal w ostatniej chwili unieruchomi\u0142o nam samoch\u00f3d. Niemniej jednak triumf woli lub \u0142aska Ducha \u015awi\u0119tego spowodowa\u0142a, \u017ce tu\u017c po p\u00f3\u0142nocy 29 stycznia skromniutka kibolska delegacja by\u0142a gotowa do akcji. Ta delegacja\u00a0to ursynowski charakterniak najlepszej starej szko\u0142y\u00a0– Robert i – \u00a0ja. Towarzyszy\u0142 nam znany dokumentalista, Mariusz Pilis, autor g\u0142o\u015bnego filmu „List z Polski”, prywatnie kibic Wis\u0142y Krak\u00f3w. By\u0142 te\u017c w\u0142a\u015bciciel u\u017cyczonego samochodu. Nie kibol, acz figura grubo zapisana w dziejach Strefy WN.<\/p>\n

Przed wyj\u015bciem z domu, z przyzwyczajenia rzuci\u0142em okiem na samochodow\u0105 map\u0119 Polski z 1938 roku. Prosta sprawa\u00a0– jedziemy klasyczn\u0105, przedwojenn\u0105 tras\u0105: Warszawa, Lublin, Zamo\u015b\u0107, \u017b\u00f3\u0142kiew, Lw\u00f3w.<\/p>\n

Zrywna, stupi\u0119\u0107dziesi\u0119ciokonna maszyneria dodawa\u0142a mi skrzyde\u0142, przy kt\u00f3rych te od red bulla mog\u0105 zaledwie unosi\u0107 komara.\u00a0 By\u0142o pusto, sucho, radyjko dobrze gra\u0142o, a termometr pokazywa\u0142 minus pi\u0119tna\u015bcie stopni. Dzia\u0142o si\u0119.\u00a0 Na granicy byli\u015bmy bardzo szybko. Nie wje\u017cd\u017ca\u0142em na Ukrain\u0119 od 10 lat, wi\u0119c da\u0142o si\u0119 zaobserwowa\u0107 par\u0119 zmian, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wiod\u0105c\u0105 by\u0142a ta, \u017ce s\u0142u\u017cby polskie by\u0142y bardziej nieprzyjemne od ukrai\u0144skich. Ba! Ukrai\u0144cy pu\u015bcili nas jak swoich\u00a0– i nie trzeba by\u0142o \u017cadnych t\u0142umacze\u0144, \u017ce to co jest w baga\u017cniku „ce winok na \u0141yczakiwskij Cwintar” i innych r\u00f3\u017cnych jakie pami\u0119tam. Ma\u0142y szok, ale spoko.<\/p>\n

O sz\u00f3stej rano wjechali\u015bmy do Lwowa, to znaczy min\u0119li\u015bmy niebiesk\u0105 tablic\u0119 z napisem Lviv. Najpierw te sowieckie blokowiska, przy kt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c betonowy Ursyn\u00f3w wydaje si\u0119 by\u0107 dzie\u0142em sztuki. I potem jest takie rondo. Przejechali\u015bmy je na wprost i nagle…\u00a0 czas uciek\u0142 siedemdziesi\u0105t trzy lata wstecz. Znale\u017ali\u015bmy si\u0119 na ulicach Zamarstynowa. Nieremontowany od 1939 roku oryginalny bruk, a z niego raz stercz\u0105ce, to zn\u00f3w zapadaj\u0105ce si\u0119 w nim tramwajowe szyny. Dla naszego samochodu to by\u0142a gehenna i mord\u0119ga do kwadratu, ale dla naszych oczu i dusz\u00a0– Raj na Ziemi. Niesamowite, cudowne, nie do oddania zwyk\u0142ym s\u0142owem. Nasz Wi\u015blak pokazuje te rz\u0119dy kamienic.\u00a0– Gdyby to doprowadzi\u0107 do stanu sprzed wojny\u00a0– Krak\u00f3w nawet by si\u0119 do Lwowa nie umywa\u0142. I to m\u00f3wi on, Krakus… Ale taka jest prawda.<\/p>\n

No wi\u0119c toczymy si\u0119 ulicami Zamarstynowa, ani \u017cywej duszy\u00a0– i to, \u017ce nie przenie\u015bli\u015bmy si\u0119 w czasie u\u015bwiadamia nam zaparkowana na chodniku pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioletnia ruska ci\u0119\u017car\u00f3wka, a tak\u017ce wyj\u0105cy niemi\u0142osiernie na tych poniszczonych torach poranny tramwaj.
\nW my\u015blach s\u0142ysz\u0119 nieod\u017ca\u0142owanego Zbigniewa Herberta: – „Na samym rogu tej starej mapy, jest kraj do kt\u00f3rego t\u0119skni\u0119”. Tak. To Jego Miasto, kt\u00f3re nosi\u0142 w sobie do ko\u0144ca swych dni.<\/p>\n

Widzimy Kopiec Unii Lubelskiej. Czyli, \u017ceby dotrze\u0107 do \u015ar\u00f3dmie\u015bcia trzeba odbi\u0107 w prawo i zaraz potem w lewo. Wszystko po przedwojennym bruku, po kt\u00f3rym kiedy\u015b wi\u00f3z\u0142 mnie ukrai\u0144ski taks\u00f3wkarz i krzycza\u0142\u00a0– Pan! Tu by\u0142a Polska i to potrzebne, by by\u0142a tu Polska!
\nO, ja przepraszam, co za klimat…<\/p>\n

Docieramy do \u015ar\u00f3dmie\u015bcia. Mijamy Akademick\u0105, kolumn\u0119 Mickiewicza na Placu Mariackim, wje\u017cd\u017camy na Wa\u0142y Hetma\u0144skie zwie\u0144czone przepi\u0119knym Teatrem Wielkim. Po \u015brodku Wa\u0142\u00f3w stoi dzi\u015b szpec\u0105cy to miejsce monument jakiego\u015b Ukrai\u0144ca. W normalnych czasach dumnie prezentowa\u0142 si\u0119 tam pomnik Jana III Sobieskiego, kt\u00f3ry na cokole ma wyryt\u0105 dedykacj\u0119 od Miasta Lwowa, a kt\u00f3ry wegetuje dzi\u015b sobie na zes\u0142aniu w bardzo odleg\u0142ym z tej perspektywy Gda\u0144sku.\u00a0 Parkujemy w bocznej uliczce. Na termometrze minus dwadzie\u015bcia dwa stopnie…<\/p>\n

Idziemy na spacer. Teatr Wielki fantastycznie odbija blask wstaj\u0105cego \u015bwitu. Mijamy dopiero co oddany wiernym ko\u015bci\u00f3\u0142 Jezuit\u00f3w, a po prawej gmach Galicyjskiej Kasy Oszcz\u0119dno\u015bci. Jeste\u015bmy przy Mickiewiczu. Nie ma czasu, \u017ceby skr\u0119ci\u0107 za Georgem w prze\u015bliczn\u0105 Akademick\u0105 – Mariusz musi si\u0119 dosta\u0107 do ko\u015bcio\u0142a Bernardyn\u00f3w. Zatem zaraz jeste\u015bmy na Placu Bernardy\u0144skim, w ko\u015bciele trwa msza wschodniego obrz\u0105dku. W kamienicy obok widz\u0119 knajp\u0119, w kt\u00f3rej urz\u0119dowa\u0142em przed laty? Mr\u00f3z trzyma. Jeszcze wszystko pozamykane, nie ma gdzie si\u0119 ogrza\u0107 przy kawie, wracamy wi\u0119c do samochodu. Po drodze mijamy monumentaln\u0105 charakterystyczn\u0105 kamienic\u0119 „Starego Szprechera”. Wpatrujemy si\u0119 w gzymsy dziel\u0105ce parter od pi\u0119tra, tam by\u0142 taki napis… Jest! „UL. RUTOWSKIEGO”. Jeszcze si\u0119 uchowa\u0142…<\/p>\n

Robimy samochodem ma\u0142\u0105 rund\u0119 po uliczkach \u015ar\u00f3dmie\u015bcia i \u0142apiemy troch\u0119 ciep\u0142a. Ale lepiej si\u0119 \u0142azi, no i tej bryczki a\u017c szkoda. Wi\u0119c przejdziemy si\u0119 na Rynek ulic\u0105 Krakowsk\u0105. Przy Ratuszu witaj\u0105 nas lwy. W cz\u0119\u015bci Rynku, gdzie jest s\u0142ynna Czarna Kamienica jaka\u015b babuszka rozpoczyna niedziel\u0119 z miot\u0142\u0105 w r\u0119ku. Na pytanie, gdzie mo\u017cna wypi\u0107 herbat\u0119 wskazuje drewniane drzwi w bramie na ko\u0144cu sieni. Faktycznie otwarte. Schody prowadz\u0105 w d\u00f3\u0142. Widz\u0119 czarny tryzub na czerwonym tle, kelnerka zamiast „dobryj de\u0144” m\u00f3wi do nas „s\u0142awa Ukrainu!”, obok jaki\u015b kole\u015b w mundurze UPA, na \u015bcianach plakaty UNA UNSO\u00a0– no psiakrew, zaraz mnie jasny szlag trafi –\u00a0 jeste\u015bmy w „Kryiwce” czyli „Kryj\u00f3wce” znanej te\u017c jako „Bunkier”, na kt\u00f3ry naci\u0119\u0142a si\u0119 w zesz\u0142ym roku moja znajoma. Zbieram ch\u0142opak\u00f3w, o\u015bwiecam ich gdzie wle\u017ali\u015bmy i, delikatnie m\u00f3wi\u0105c,\u00a0 informuj\u0119, \u017ce nie jest to miejsce, gdzie b\u0119dziemy cokolwiek konsumowa\u0107. Natychmiast wyszli\u015bmy. Normalna knajpa by\u0142a otwarta w kamienicy na rogu, naprzeciw\u00a0 studni Diany. „Kopalnia Kawy”, czy co\u015b w tym stylu. Pokazywali j\u0105 zreszt\u0105 dzie\u0144 wcze\u015bniej w polskiej telewizji.<\/p>\n

Czas si\u0119 wybra\u0107 na \u0141yczak\u00f3w. O 10.00. jeste\u015bmy um\u00f3wieni przy ul. \u015aw. Piotra i Paw\u0142a z Markiem Horbaniem – prezesem Pogoni Lw\u00f3w i ekip\u0105 od wystawy. Id\u0105c Alej\u0105 Legion\u00f3w g\u0142o\u015bno gadamy. Mija nas m\u0142ody ch\u0142opak. Taki w wieku studenckim. Zagaja najczystsz\u0105 polszczyzn\u0105\u00a0– Polacy?! A sk\u0105d dok\u0142adnie przyjechali\u015bcie? M\u00f3wimy co i jak. Na s\u0142owa o Pogoni Lw\u00f3w o\u017cywia si\u0119. Te\u017c bierze udzia\u0142 w tym przedsi\u0119wzi\u0119ciu.\u00a0„Moja matka\u00a0– Polka, ojciec\u00a0– Ukrainiec\u00a0– m\u00f3wi – ale ja czuj\u0119 si\u0119 Polakiem, chodzi\u0142em do Polskiej szko\u0142y, a teraz najch\u0119tniej wyjecha\u0142 bym na studia do Polski, ale nie sta\u0107 mnie na paszport. Na imi\u0119 mia\u0142 Walery\u00a0– kapitalny go\u015b\u0107. Towarzyszy\u0142 nam ju\u017c do ko\u0144ca naszej wizyty.<\/p>\n

Przebijamy si\u0119 samochodem na ten \u0141yczak\u00f3w. Powybijany bruk pami\u0119ta czasy Franciszka J\u00f3zefa, acz za II RP mia\u0142 si\u0119 jeszcze bardzo dobrze. Jad\u0119 mniej ni\u017c dwadzie\u015bcia na godzin\u0119, by nie rozwali\u0107 zawieszenia. Toczymy si\u0119 w d\u00f3\u0142 i zatrzymujemy vis a vis Bramy G\u0142\u00f3wnej Cmentarza \u0141yczakowskiego. Tam czekaj\u0105 ju\u017c Lwowiacy przystrojeni w barwy Pogoni, za chwil\u0119 podje\u017cd\u017caj\u0105 ch\u0142opaki od wystawy. Wystawiamy wieniec i karton ze zniczami. Stoj\u0105c ju\u017c w du\u017cej grupie\u00a0– przekazujemy na r\u0119ce Marka cztery tysi\u0105ce z\u0142otych zebrane dla Pogoni Lw\u00f3w przez kibic\u00f3w Legii w ostatnich miesi\u0105cach i za naszym po\u015brednictwem, kiboli z niemal ca\u0142ej Polski w Cz\u0119stochowie. Marek m\u00f3wi, \u017ce ta kasa spad\u0142a im jak z nieba, bo zn\u00f3w kto\u015b co\u015b tam obieca\u0142, a \u017cycie to bole\u015bnie zweryfikowa\u0142o. Na pami\u0105tk\u0119 zostawiamy Pogoniarzom t\u0119 puch\u0119, kt\u00f3ra sta\u0142a w sklepie kibica ABJ i kt\u00f3ra by\u0142a na Patriotycznej Pielgrzymce Kibic\u00f3w na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119. Zrobimy sobie now\u0105.\u00a0 Jest kozacko.<\/p>\n

\"\"<\/a>
\n\"\"<\/a>
\nWchodzimy na cmentarz. Mijamy groby Konopnickiej, Zapolskiej, Ordona. To tu spoczywa Be\u0142za, autor wierszyka „Kto ty jeste\u015b? Polak ma\u0142y! Jaki znak tw\u00f3j? Orze\u0142 bia\u0142y!”. Tu zosta\u0142 pochowany legendarny matematyk, Stefan Banach.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Na pomnikach mn\u00f3stwo innych polskich nazwisk. Ledwo wydeptan\u0105 w \u015bniegu w\u0105sk\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 wchodzimy na G\u00f3rk\u0119 Powsta\u0144c\u00f3w Styczniowych. Po kilku minutach przy g\u0142\u00f3wnym monumencie sk\u0142adamy nasz wieniec i zapalamy znicze. Przez chwil\u0119 atmosfera robi si\u0119 naprawd\u0119 podnios\u0142a. Chodzimy pomi\u0119dzy krzy\u017cami Powsta\u0144c\u00f3w… C\u00f3\u017c… Je\u015bli tego miejsca nikt nie obejmie skrupulatn\u0105, fachow\u0105 opiek\u0105\u00a0– za pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat mo\u017ce tu by\u0107 kompletna ruina…<\/p>\n

Schodzimy na d\u00f3\u0142. Marek nas prowadzi i pokazuje skromniutki nagrobek. Ludwik Kuchar i Ludwika Kuchar? Jak m\u00f3wi\u0105 Lwowiacy to „mecenaci” lwowskiej Pogoni. To od nich si\u0119 zacz\u0119\u0142o. Mieli pi\u0119ciu syn\u00f3w – i ka\u017cdy z nich zas\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 klubowi.<\/p>\n

Par\u0119 mogi\u0142 obok gr\u00f3b z ukrai\u0144skimi napisami i kolejna niezwyk\u0142a historia. Le\u017ca\u0142 tam Jan Stella-Sawicki jeden z przyw\u00f3dc\u00f3w Powstania Styczniowego walcz\u0105cy pod pseudonimem Pu\u0142kownik Stru\u015b. Wcze\u015bniej by\u0142 oficerem armii carskiej, z kt\u00f3rej zdezerterowa\u0142 i dowodzi\u0142 oddzia\u0142ami Powsta\u0144c\u00f3w mi\u0119dzy innymi w bitwie pod Radziwi\u0142\u0142owem, chc\u0105c rozszerzy\u0107 zasi\u0119g Powstania na tereny Wo\u0142ynia. Par\u0119 lat temu na \u0141yczakowie pojawi\u0142a si\u0119 rodzina Sawickiego. Skonsternowana stwierdzi\u0142a, \u017ce w miejscu ich rodzinnego grobu widnieje obcy nagrobek ukrai\u0144ski. Miejsce zosta\u0142o wykupione za \u0142ap\u00f3wk\u0119.\u00a0 Sawiccy byli na tyle dobrze „udokumentowani”, \u017ce nie mo\u017cna ich by\u0142o zby\u0107 i ca\u0142kowicie zignorowa\u0107. Po ogromnej awanturze, na tym nowym nagrobku przytwierdzono ma\u0142\u0105 tabliczk\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 Pu\u0142kownika Strusia. Podobnych historii na tym cmentarzu by\u0142o niestety bardzo wiele…<\/p>\n

Poszli\u015bmy wolno, lekko pod g\u00f3r\u0119 w stron\u0119 Pohulanki i niebawem znale\u017ali\u015bmy si\u0119 na promieniej\u0105cym w ostrym s\u0142o\u0144cu Cmentarzu Orl\u0105t Lwowskich. Trudno to opisa\u0107, bo widok ten odbiera\u0142 mow\u0119. Podeszli\u015bmy pod ozdobiony Szczerbcem \u0141uk Triumfalny. „MORTUI SUNT UT LIBERI VIVAMUS”. „Umarli, by\u015bmy \u017cyli wolni”… Mrozu nie czujemy w og\u00f3le. W ciszy zapalamy nasze znicze.
\nPoszli\u015bmy pomi\u0119dzy krzy\u017ce. Ile\u017c dzieciak\u00f3w tam poleg\u0142o, ile\u017c m\u0142odzie\u017cy…<\/p>\n

Duchowi Patroni naszych Powsta\u0144c\u00f3w Warszawy, dzielne lwowskie batiary, uczniowie, studenci szale\u0144czo w Polsce zakochani, nie wyobra\u017caj\u0105cy sobie Lwowa poza jej obr\u0119bem.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Z Robertem znajdujemy nieuwiecznione krzy\u017cem, za\u015bnie\u017cone miejsce. Zgarniamy \u015bnieg i skuwamy l\u00f3d ods\u0142aniaj\u0105c pami\u0105tkow\u0105 tablic\u0119. To st\u0105d w\u0142a\u015bnie w 1925 roku zabrano prochy Nieznanego \u017bo\u0142nierza i z\u0142o\u017cono je w arkadach Pa\u0142acu Saskiego w Warszawie. Tak, w\u0142a\u015bnie tak… W warszawskim Grobie Nieznanego \u017bo\u0142nierza le\u017c\u0105 prochy anonimowego Bohatera z lwowskiego Cmentarza Orl\u0105t…
\nCzytamy nazwiska pochowanych w Katakumbach. Podziwiamy pomniki wspieraj\u0105cych nas lotnik\u00f3w ameryka\u0144skich i piechur\u00f3w francuskich. Idziemy do okr\u0105g\u0142ej, charakterystycznej Kaplicy. Dy\u017curuje tam starszy pan o nazwisku Pakosz, kt\u00f3ry z miejsca rozwija pi\u0119kne opowiadanie o losach Cmentarza ilustruj\u0105c to rozmaitymi fotografiami.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

M\u00f3j Bo\u017ce, je\u015bli to nie jest Polska\u00a0– i to najprawdziwsza Polska, to co to jest i gdzie ja teraz jestem?
\nWracamy przez kwater\u0119 Strzelc\u00f3w Siczowych. Po lewej stronie u jej podn\u00f3\u017ca znajduje si\u0119 boisko. Marek m\u00f3wi, \u017ce tam przed wojn\u0105 swoje mecze gra\u0142a Lechia…\u00a0 To na tym boisku po niedawnej reaktywacji Pogo\u0144 zrobi\u0142a sobie znan\u0105 fotk\u0119 z bia\u0142o czerwon\u0105 flag\u0105.
\nPo drodze mijamy jeszcze gr\u00f3b rodziny Zbigniewa Herberta. To taki nagrobek, kt\u00f3rego nie spos\u00f3b odnale\u017a\u0107 id\u0105c w stron\u0119 Orl\u0105t, a napotyka si\u0119 go zawsze, gdy si\u0119 t\u0105 sam\u0105 drog\u0105 wraca. Jak to mo\u017cliwe\u00a0– nie wiem…
\nRuszamy do \u015ar\u00f3dmie\u015bcia.<\/p>\n

W knajpie wcinamy g\u0119ste, mi\u0119sne zupy. Rozgrzewaj\u0105 a\u017c mi\u0142o. Zadanie wykonane. Ch\u0142opaki strzelaj\u0105 po kielichu… Patrz\u0119 na zegar\u00a0– \u00a0cholera, sp\u00f3\u017ani\u0142em si\u0119 na „piersz\u00f3wk\u0119”. To taka najpopularniejsza w\u015br\u00f3d lwowskich Polak\u00f3w niedzielna msza w Katedrze \u0141aci\u0144skiej o godzinie trzynastej. Ale to bardzo blisko. Przemierzam jedn\u0105 uliczk\u0119 i ju\u017c jestem przy Katedrze. Wchodz\u0119. T\u0142um wiernych w\u0142a\u015bnie \u015bpiewa kol\u0119d\u0119 „M\u0119drcy \u015bwiata, monarchowie” – jak\u0105\u017c ona ma moc w tych pot\u0119\u017cnych murach! Ksi\u0105dz m\u00f3wi po polsku, t\u0142um odpowiada po polsku, modlitwa po polsku. Jak to mo\u017cliwe, \u017ce potrzebowa\u0142em paszportu, by by\u0107 tu i teraz… Strzeliste \u0142uki Katedry przyt\u0142aczaj\u0105 dostojn\u0105 wynios\u0142o\u015bci\u0105.\u00a0 Patrz\u0119 na o\u0142tarz, przed kt\u00f3rym \u015bluby sk\u0142ada\u0142 kr\u00f3l Jan Kazimierz i czuj\u0119 si\u0119 jak w innej rzeczywisto\u015bci. Doprawdy to uczucie trudne do oddania s\u0142owem. Po b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwie wymykam si\u0119 w stron\u0119 Rynku. To tylko kilka krok\u00f3w. W\u0142a\u015bnie przed Ratuszem otwieraj\u0105 t\u0105 wystaw\u0119, kt\u00f3rej wsp\u00f3\u0142autorem jest Rafa\u0142 Dzi\u0119cio\u0142owski. Jej oficjalny tytu\u0142 to „Wolni z Wolnymi. Rok 1863 a Ukraina”. Jest sporo ponad sto os\u00f3b. Ukrai\u0144cy wyra\u017caj\u0105 \u017cyczliwe zainteresowanie.\u00a0 W\u0105tek walki z Rosj\u0105 to co\u015b, co nas z nimi zespala. Podchodz\u0105, ogl\u0105daj\u0105 fotografie, portrety, plakaty, czytaj\u0105 opisy.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Nie ma \u017cadnych wyg\u0142up\u00f3w czerwono-czarnej za\u0142ogi z mieszcz\u0105cej si\u0119 przecie\u017c tu\u017c obok banderowskiej „Kryiwki”. Spok\u00f3j m\u0105c\u0105 jedynie tramwaje zganiaj\u0105ce ostrymi dzwonkami zwiedzaj\u0105cych, stoj\u0105cych wprost na torach. Niestety trzeba si\u0119 zawija\u0107. Kupuj\u0119 w pobliskim sklepiku lokalne smako\u0142yki dla swoich dzieciak\u00f3w. \u017begnamy si\u0119 z Pogoniarzami i organizatorami wystawy. Czas wraca\u0107.\u00a0 Do Warszawy.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie najpierw trzeba wiedzie\u0107 jak ze Lwowa wyjecha\u0107. By\u0142em tu tak wiele razy, a za \u017cadne skarby nie mog\u0119 si\u0119 nauczy\u0107 poruszania w pl\u0105taninie tych starych ulic. B\u0142\u0105dzimy ju\u017c przez pi\u0119tna\u015bcie kilometr\u00f3w po starym bruku, w\u015br\u00f3d starych polskich kamienic… i w sumie bardzo dobrze. Ch\u0142oniemy tego dnia tyle Lwowa ile si\u0119 da.<\/p>\n

W ko\u0144cu jednak pytamy kogo\u015b o drog\u0119. Trzeba jecha\u0107 na Kij\u00f3w. Geograficznie to zupe\u0142nie\u00a0 nielogiczne, ale potem jest rozjazd na \u017b\u00f3\u0142kiew, Raw\u0119 i Lublin.<\/p>\n

Odnosz\u0119 wra\u017cenie przeogromnego deja vu<\/em>.<\/p>\n

Mijamy drogowskaz na Raw\u0119…<\/p>\n

Wracamy do Polski.<\/p>\n

Lw\u00f3w szepcze nam za plecami<\/p>\n

„Polska jest tutaj”…<\/p>\n

Pawe\u0142ek<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Relacja z IV Og\u00f3lnopolskiej Patriotycznej Pielgrzymki Kibic\u00f3w (2012)<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jest takie miasto, kt\u00f3rego historia zdecydowanie przes\u0142ania smutn\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107… Miasto, kt\u00f3rego wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 chowa si\u0119 gdzie\u015b zawstydzona, odurzona zamglonym blaskiem dawnej \u015bwietno\u015bci. W tym mie\u015bcie sny przywo\u0142uj\u0105ce kadry starych fotografii trwaj\u0105 jeszcze d\u0142ugo po przebudzeniu. To tam zapiera nam w piersiach dech, bo cho\u0107 formalnie jeste\u015bmy za granic\u0105, to ka\u017cdy wr\u0119cz …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[12,8,11,64],"tags":[30,82,53,52],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3442"}],"collection":[{"href":"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3442"}],"version-history":[{"count":34,"href":"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3442\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6028,"href":"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3442\/revisions\/6028"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}