\n<\/strong><\/p>\n
Pod koniec lat 40-tych przeprowadzono w polskim sporcie „reform\u0119” na wz\u00f3r sowiecki, kt\u00f3ra przynios\u0142a niemal\u017ce rewolucyjne zmiany. W\u0142adza da\u0142a jasno do zrozumienia – je\u015bli dany klub chce nadal dzia\u0142a\u0107, musi znale\u017a\u0107 sobie przydzia\u0142 kt\u00f3ry obejmie go opiek\u0105 i w ten spos\u00f3b wszystkie kluby sportowe zosta\u0142y zast\u0105pione ko\u0142ami sportowymi przy zak\u0142adach pracy. W zwi\u0105zku z tym wzorem z ZSRR pozmieniano klubom nazwy, czego konsekwencje mamy po dzie\u0144 dzisiejszy – kluby sportowe nosz\u0105ce nazwy zawod\u00f3w. G\u0142\u00f3wnym celem tych zmian, by\u0142o jak si\u0119 mo\u017cna domy\u015ble\u0107, upa\u0144stwowienie sportu. Legia mia\u0142a o tyle \u0142atwiej, \u017ce nie musia\u0142a niczego dla siebie wyszukiwa\u0107, gdy\u017c resortowego patrona mia\u0142a w\u0142a\u015bciwie od pocz\u0105tku swojego istnienia, mimo to przyj\u0119cie wzorc\u00f3w sowieckich nast\u0105pi\u0142o kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, ni\u017c powszechnie si\u0119 twierdzi. W wielu \u017ar\u00f3d\u0142ach spotykamy si\u0119 z informacj\u0105, i\u017c mia\u0142o to miejsce w listopadzie 1949, o czym jako pierwsza poinformowa\u0142a ksi\u0119ga wydana na 50-lecie warszawskiego klubu. Jak uda\u0142o mi si\u0119 ustali\u0107 nie jest to prawdziwa informacja, gdy\u017c faktycznie uczynienie z Legii polskiego CSKA, nast\u0105pi\u0142o dopiero w maju 1950, o czym informowa\u0142a \u00f3wczesna prasa. Zastanawiaj\u0105ce jest to,\u00a0 w jakich okoliczno\u015bciach autorzy jubileuszowej publikacji mogli poda\u0107 t\u0105 informacj\u0119 w odniesieniu do 1949 roku.\u00a0 Jednocze\u015bnie w om\u00f3wieniu dziej\u00f3w poszczeg\u00f3lnych sekcji informowali, \u017ce mia\u0142o to miejsce w roku 1950. Nie jest tajemnic\u0105 kwestia, \u017ce precyzja nie by\u0142a mocn\u0105 stron\u0105 autor\u00f3w wspomnianej publikacji, co ilustruje cho\u0107by „dopisanie” naszemu klubowi kilku prezes\u00f3w, kt\u00f3rych nigdy nie by\u0142o<\/strong>. Ale to ju\u017c zapewne mia\u0142o sw\u00f3j okre\u015blony cel. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, Legia by\u0142a jednym z ostatnich klub\u00f3w, kt\u00f3ry wprowadzi\u0142 t\u0105 reform\u0119 w \u017cycie. Co ciekawe pierwszym sto\u0142ecznym klubem, kt\u00f3ry zreorganizowa\u0142 si\u0119 na wz\u00f3r stalinowski, by\u0142a Polonia o czym informowa\u0142 „Przegl\u0105d Sportowy” z 24 pa\u017adziernika 1949 r<\/strong>.<\/p>\n Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce sport wojskowy w krajach bloku wschodniego\u00a0 stanowczo si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od kolejowego, g\u00f3rniczego czy milicyjnego, gdy\u017c w jego ramach istnia\u0142 jeden sto\u0142eczny klub centralny, z okr\u0119gowymi satelitami. Fakty s\u0105 takie, \u017ce nie by\u0142o to tak jedynie w w „pionie” wojskowym. R\u00f3\u017cnica polega\u0142a na tym, \u017ce w przypadku wojska wszystko by\u0142o jasne, natomiast w\u015br\u00f3d innych „pion\u00f3w” istnieli r\u00f3wni i r\u00f3wniejsi, nie r\u00f3\u017cni\u0105cy si\u0119 pod wzgl\u0119dem nazwy w \u017caden spos\u00f3b. Omawiaj\u0105c dzieje Wis\u0142y Krak\u00f3w Andrzej Gowarzewski wskaza\u0142, i\u017c klub ten szukaj\u0105c sobie przydzia\u0142u, nie doszed\u0142 do porozumienia\u00a0 z kolejnictwem, poniewa\u017c nie by\u0142a dla niego przewidziana rola wiod\u0105ca. Jak zauwa\u017ca autor, rola polskiego odpowiednika Lokomotivu Moskwa, zgodnie z sowieckim pierwowzorem by\u0142a przewidziana dla klubu sto\u0142ecznego, czyli warszawskiej Polonii. Taki model nie przeszed\u0142 pr\u00f3by czasu i szybko zosta\u0142 zliberalizowany (W Jugos\u0142awii Partizan nawet uniezale\u017cni\u0142 si\u0119 od wojska),\u00a0 \u0142\u0105cznie z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 powrotu do tradycyjnego nazewnictwa. W przypadku wojska w 1957 zr\u00f3wnano w prawach wszystkie kluby wojskowe, z tego wzgl\u0119du sytuacja by\u0142ych OWKS-\u00f3w znacznie si\u0119 poprawi\u0142a, dzi\u0119ki czemu i one swoje sukcesy odnios\u0142y. Jednak hierarchia i elitaryzm zosta\u0142y zachowane w ka\u017cdym z istniej\u0105cych przydzia\u0142\u00f3w.<\/p>\n Transformacja w Centralny Wojskowy Klub Sportowy oznacza\u0142a, \u017ce Legia zosta\u0142a pozbawiona swojej to\u017csamo\u015bci i tradycji a\u017c na siedem lat. Sam klub podlega\u0142 jedynie MON-owi i mia\u0142 status jednostki wojskowej, dzi\u0119ki czemu zyska\u0142 przywilej powo\u0142ania do wojska ka\u017cdego zawodnika, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 mia\u0142 nie odbyt\u0105. Jak wiadomo „przywilej” ten powodowa\u0142 z\u0142o\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d w\u0142odarzy i kibic\u00f3w innych klub\u00f3w sportowych. W wyniku czego CWKS mia\u0142 wielu przeciwnik\u00f3w zar\u00f3wno w innych miastach, jak i w samej Warszawie, o czym informowa\u0142 w swej ksi\u0105\u017cce jeden z tw\u00f3rc\u00f3w przedwojennej Legii, Stanis\u0142aw Mielech. Oczywi\u015bcie nie by\u0142a to tendencja sta\u0142a.<\/strong> „Dru\u017cyna CWKS zdoby\u0142a og\u00f3ln\u0105 sympati\u0119 stolicy ju\u017c znacznie wcze\u015bniej”<\/strong>– Stal Sosnowiec 1955<\/strong>. A tak\u017ce poza Warszaw\u0105, ludzie okazywali CWKS-owi sympati\u0119: „Je\u015bli CWKS m\u00f3g\u0142 zademonstrowa\u0107 gr\u0119, kt\u00f3ra\u00a0– zw\u0142aszcza w pierwszej godzinie\u00a0– przyprawia\u0142a o zachwyt widz\u00f3w, to lwia zas\u0142uga w tym Gwardii, kt\u00f3ra zupe\u0142nie nie istnia\u0142a na boisku”<\/strong> – Wis\u0142a Krak\u00f3w 1955<\/strong> (wyjazd),\u00a0 „R\u0119ce same sk\u0142ada\u0142y si\u0119 do oklask\u00f3w, gdy przy pi\u0142ce by\u0142 najlepszy zawodnik na boisku, ma\u0142y czarodziej Brychczy. Z najwy\u017csz\u0105 satysfakcj\u0105 \u015bledzi\u0142a 15-tysi\u0119czna widownia manewry z pi\u0142k\u0105 tego utalentowanego gracza. Wysokiej klasy gra Brychczego w pewnym stopniu udobrucha\u0142a widz\u00f3w”<\/strong> – Polonia Bytom 1955<\/strong> (wyjazd). Mecze rozgrywane w Warszawie przede wszystkim charakteryzowa\u0142a bardzo wysoka frekwencja, szczeg\u00f3lnie spotkania mi\u0119dzynarodowe gromadzi\u0142y najwi\u0119cej widz\u00f3w, kt\u00f3re to potrafi\u0142y zgromadzi\u0107 od 30 do nawet 50 tysi\u0119cy widz\u00f3w: „Takiej ilo\u015bci widz\u00f3w<\/strong> [45 tys. wg. PS<\/strong> – przyp. Snopek ] jak na spotkaniu CWKS-Slovan dawno ju\u017c nie go\u015bci\u0142 stadion W.P. Tegoroczny rekord publiczno\u015bci z meczu lekkoatletycznego Polska-Francja zosta\u0142 wysoko pobity”<\/strong> – Slovan Bratys\u0142awa 1956<\/strong>. Oczywi\u015bcie niebagatelny wp\u0142yw na to mia\u0142 zapewne fakt, \u017ce CWKS korzystaj\u0105c ze swojego „przywileju”, skupi\u0142 w swoich szeregach najlepszych zawodnik\u00f3w, a kopacze i pi\u0119kna gra by\u0142a najlepszym sposobem na \u015bci\u0105gni\u0119cie na stadion licznej publiczno\u015bci: „Ju\u017c na d\u0142ugo przed po\u0142udniem ci\u0105gn\u0105\u0142 ulic\u0105 \u0141azienkowsk\u0105 d\u0142ugi w\u0105\u017c widz\u00f3w. Entuzja\u015bci pi\u0142karstwa spodziewaj\u0105c si\u0119 wielkiego meczu i zdetronizowania dotychczasowego przodownika tabeli, wype\u0142nili go co najmniej trzy czwarte trybun stadionu CWKS. Sprzyja\u0142a aura i pogoda by\u0142a prawdziwie wiosenna. Oby tylko – m\u00f3wili id\u0105cy na mecz kibice\u00a0– r\u00f3wnie \u0142adna by\u0142a gra ma boisku” – Lech Pozna\u0144 1956. Zastawiaj\u0105c w\u0105tki klubowe, ca\u0142\u0105 uwag\u0119 po\u015bwiec\u0119 teraz kibicom.<\/p>\n Antykomunistyczne wyst\u0105pienie<\/strong><\/p>\n Po meczu z Partizanem w 1947, na stadionie WP szybko dosz\u0142o do kolejnego zrywu przeciwko \u00f3wczesnej w\u0142adzy. W 1951 dru\u017cyna Dynamo Tbilisi odby\u0142a podr\u00f3\u017c po Polsce, rozgrywaj\u0105c kilka propagandowych mecz\u00f3w w ramach umocnienia przyja\u017ani polsko-radzieckiej. Po Unii Chorz\u00f3w (tak nazywa\u0142 si\u0119 wtedy Ruch) i G\u00f3rniku Zabrze, przyszed\u0142 czas na mecz z CWKS. Zainteresowanie wydarzeniem by\u0142o ogromne, w prasie pojawi\u0142a si\u0119 informacja, dotycz\u0105ca podzia\u0142u bilet\u00f3w. Komitet organizacyjny meczu zdecydowa\u0142, \u017ce aby zdoby\u0107 bilet nale\u017cy z\u0142o\u017cy\u0107 pisemne zapotrzebowanie: zak\u0142ady pracy i instytucje centralne do bran\u017cowych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, ko\u0142a sportowe i kluby do rad okr\u0119gowych swoich zrzesze\u0144 sportowych, szko\u0142y do wydzia\u0142u o\u015bwiaty i do DOSZ, wy\u017csze uczelnie do AZS, wojsko do CWKS. Na samym meczu by\u0142 nadkomplet publiczno\u015bci, nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 przedstawicieli w\u0142adzy pa\u0144stwowej i ambasadora ZSRR. Fakt ten wykorzystali przeciwnicy tego systemu, by zademonstrowa\u0107 sw\u00f3j sprzeciw. W\u0142a\u015bciwie tyle tylko na ten temat wiadomo, gdy\u017c brakuje dzi\u015b konkretnych informacji o tym wydarzeniu, nie wspominaj\u0105c o materia\u0142ach „z epoki”. Przyk\u0142adowo w prasie na ten temat nie znajdziemy ani s\u0142owa, co oczywi\u015bcie dziwi\u0107 nie mo\u017ce. Wspomnia\u0142 o tym po kr\u00f3tce Andrzej Gowarzewski w legijnej encyklopedii FUJI (jedynie w tej uaktualnionej z 2006, czego zabrak\u0142o w pierwszym wydaniu)\u00a0 wskazuj\u0105c \u017ce o wydarzeniach tych mo\u017cna przeczyta\u0107 w powie\u015bci Jerzego Putramenta „P\u00f3\u0142 Wieku” i „Polityce” z maja 1988, jednak jak sam pisze, typowa czerwona narracja zosta\u0142a zachowana. Na szcz\u0119\u015bcie dawno temu kto\u015b wrzuci\u0142 na forum Legii notatk\u0119 MO, relacjonuj\u0105c\u0105 „chuliga\u0144skie wybryki” z tego spotkania:<\/p>\n Mi\u0142o\u015bnicy futbolu<\/strong><\/p>\n Jak ju\u017c wspomnia\u0142em, zar\u00f3wno wtedy, jak i przed wojn\u0105 lwi\u0105 cze\u015b\u0107 widz\u00f3w na meczach pi\u0142karskich, stanowili wielbiciele dobrej kopaniny, kt\u00f3rzy nie mieli jasno okre\u015blonych sympatii klubowych. To, czy mi\u0142o sp\u0119dzali czas na stadionie, zale\u017ca\u0142o ca\u0142kowicie od tego czy mecz by\u0142 ciekawy pod wzgl\u0119dem sportowym. \u00d3wcze\u015bni dziennikarze po\u015bwi\u0119cali im sporo miejsca w swoich relacjach meczowych: „Ju\u017c dawno publiczno\u015b\u0107 warszawska nie mia\u0142a 'okazji’ do nudzenia si\u0119, jak\u0105 stworzyli im obie dru\u017cyny w niedzielnym spotkaniu”- Wis\u0142a Krak\u00f3w 1953. „Najwi\u0119cej niezadowolenia wywo\u0142a\u0142o w\u015br\u00f3d widz\u00f3w 'pud\u0142o’ Pohla, tu\u017c po rozpocz\u0119ciu drugiej po\u0142owy” – Gwardia Warszawa 1956. „Zwolennicy pi\u0142ki no\u017cnej ju\u017c dawno nie prze\u017cywali tyle emocji, a zarazem rozczarowa\u0144 jak podczas meczu UDA-CWKS” – Uda Praga 1953. „Ten okres gry przypad\u0142 do gustu widzom. Wojskowi podobali si\u0119 bardziej, poniewa\u017c strzelali przy ka\u017cdej prawie okazji i przewa\u017cnie z daleka” (…)\u00a0„Brawa otrzyma\u0142 atak CWKS za pi\u0119kn\u0105 kombinacj\u0119 Gogolewski” Cechelik – Pohl II” –\u00a0 Gwardia 1954. „CWKS wywalczy\u0142 zwyci\u0119stwo w dobrym stylu. Okresami zw\u0142aszcza w pierwszym kwadransie przed i po meczu, poziom spotkania zadowoli\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 widz\u00f3w” – Gwardia Bydgoszcz 1954.\u00a0„W sumie mecz bardzo ciekawy, prowadzony w szybkim tempie, a poniewa\u017c sytuacje zmienia\u0142y si\u0119 co chwila, publiczno\u015b\u0107 prze\u017cywa\u0142a spor\u0105 doz\u0119 emocji” – \u0141KS 1954.<\/p>\n Na trybunach, podobnie jak przed wojn\u0105 dyskutowano g\u0142o\u015bno, na temat tego co si\u0119 dzieje na boisku: „Niema\u0142e zdziwienie wywo\u0142a\u0142 na trybunach brak kondycji w dru\u017cynie CWKS –\u00a0b\u0119d\u0105cej g\u0142\u00f3wnym powodem straty punktu w meczu, kt\u00f3ry wydawa\u0142 si\u0119 by\u0107 przes\u0105dzony do gospodarzy” – Ruch 1953.\u00a0 „Kto\u015b na trybunach zauwa\u017cy\u0142, i\u017c reprezentacyjny atak pot\u0119gi W\u0119gier nie zmarnowa\u0142 tylu sytuacji strza\u0142owych w roku, ile zmarnowa\u0142 ich napad CWKS w tym jednym meczu” – Uda Praga 1953. „Widzowie g\u0142owili si\u0119 nad tym kto w\u0142a\u015bciwie w okresie swoich 45 min. gra\u0142 lepiej\u00a0– Stal przed przerw\u0105, czy CWKS w drugiej po\u0142owie? – Stal Sosnowiec 1955.\u00a0 „By\u0142o wi\u0119c 6:3 dla CWKS – a na widowni da\u0142o si\u0119 s\u0142ysze\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie razem 10” – Odra Opole (PP) 1956. Pi\u0142karzy kt\u00f3rzy stan\u0119li na wysoko\u015bci zadania i spe\u0142nili oczekiwania futbolowym mi\u0142o\u015bnik\u00f3w, oczywi\u015bcie spotyka\u0142a nagroda: „Bramkarz CWKS gra\u0142 bezb\u0142\u0119dnie, zbieraj\u0105c najwi\u0119ksze oklaski po kapitalnej obronie silnego strza\u0142u Poptucia z odleg\u0142o\u015bci 6 m.” – Odra Opole 1956. „Coraz rzadziej ogl\u0105damy na naszych boiskach bramki zdobyte g\u0142ow\u0105 i z g\u0142ow\u0105. Dlatego te\u017c liczni widzowie niedzielnego meczu nie \u017ca\u0142owali oklask\u00f3w Breiterowi i Cie\u015blikowi za to, \u017ce sprawili im tak\u0105 niecodzienn\u0105 przyjemno\u015b\u0107” – Ruch 1954. „Schodz\u0105cym z boiska zawodnikom obu dru\u017cyn towarzyszy\u0142y zas\u0142u\u017cone oklaski? Odra Opole (PP) 1956. Zreszt\u0105 nie tylko pi\u0142karze, a nawet kluby: „W sobot\u0119 r\u00f3wnie\u017c sosnowiecka Stal [Stal Sosnowiec to \u00f3wczesna nazwa sosnowieckiego Zag\u0142\u0119bia\u00a0– przyp. Snopek] zdoby\u0142a bez reszty serca warszawskich zwolennik\u00f3w pi\u0142ki no\u017cnej. Wprawdzie bili brawa mocniej gdy w akcji by\u0142 zawodnik dru\u017cyny miejscowej (bramka Brychczego wyzwoli\u0142a z 20 tysi\u0119cy garde\u0142 pot\u0119\u017cn\u0105 fal\u0119 okrzyk\u00f3w rado\u015bci), niemniej jednak kibic stolicy potrafi\u0142 w pe\u0142ni doceni\u0107 gr\u0119 przeciwnika, jego pomys\u0142owo\u015b\u0107 wdzi\u0119k i elegancje. Takich oklask\u00f3w uznania, jak w sobot\u0119 Stal, nie otrzyma\u0142a jeszcze \u017cadna dru\u017cyna spoza Warszawy<\/strong>\u00a0” – Stal Sosnowiec 1955<\/strong>.<\/p>\n Wertuj\u0105c pras\u0119 z tego okresu, mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 \u017ce istnia\u0142a silna wi\u0119\u017a na linii zawodnicy-publiczno\u015b\u0107, postawa pi\u0142karzy mia\u0142a nieraz wp\u0142yw na zachowanie samej widowni, co dzia\u0142a\u0142o te\u017c w drug\u0105 stron\u0119: „Jest to b\u0142\u0105d s\u0119dziego, ale zawodnikom na boisku nie wolno demonstrowa\u0107 swojego niezadowolenia, nie wolno gestykulowa\u0107 na oczach widowni, kt\u00f3r\u0105 pobudza to tylko do wyst\u0105pie\u0144 w postaci gwizd\u00f3w i okrzyk\u00f3w” – Garbarnia 1951. „Bramkarz Gwardii zadowolony z efekt\u00f3w taktyki swej dru\u017cyny i niezdarno\u015bci napastnik\u00f3w CWKS gra\u0142 zdecydowanie na czas. W zasadzie nie jest sprzeczne z przepisami trzymanie pi\u0142ki w r\u0119kach. Szkoda tylko \u017ce Stefa\u0144czyk zachowa\u0142 si\u0119 wtedy niezbyt sportowo, prowokuj\u0105c publiczno\u015b\u0107 do nieprzyjemnych okrzyk\u00f3w” – Gwardia 1956 . „Par\u0119 zda\u0144 nale\u017cy po\u015bwi\u0119ci\u0107 Kowalowi. Po pierwsze dlatego, \u017ce w 50 min. ogra\u0142 on bez trudu trzech przeciwnik\u00f3w i strzeli\u0142 silnie w poprzeczk\u0119, po drugie, \u017ce po kilku nieudanych akcjach i zwi\u0105zanych z tym docinkami kibic\u00f3w, obrazi\u0142 si\u0119 na widowni\u0119. Kowal przesta\u0142 w\u00f3wczas w og\u00f3le gra\u0107.\u00a0” – Garbarnia Krak\u00f3w 1956. Jak wida\u0107 nawet w latach 50-tych, nie by\u0142o mowy o kulturalnych stadionach, a \u00f3wczesna publiczno\u015b\u0107 dzisiejszych oczekiwa\u0144 zwyczajnie by nie spe\u0142ni\u0142a: „Szkoda tylko, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 mi\u0142o\u015bnik\u00f3w pi\u0142karstwa, zapomnia\u0142a o elementarnych zasadach sportowego zachowania. Rzucenie jab\u0142ek na boisko ha\u0144bi dobre imi\u0119 warszawskiego kibica. Taki spos\u00f3b demonstrowania niezadowolenia, nie powinien mie\u0107 u nas miejsca<\/strong> ” – Slovan Bratys\u0142awa 1956.<\/p>\n Zwolennicy CWKS<\/strong><\/p>\n „To co nam pokaza\u0142 CWKS w meczu z Garbarni\u0105, mog\u0142o doprowadzi\u0107 do rozpaczy najbardziej przywi\u0105zanych do niego kibic\u00f3w” –\u00a0Garbarnia Krak\u00f3w 1955. No w\u0142a\u015bnie jednych do rozpaczy doprowadza\u0142 kiepski mecz, a drugich kiepska gra dru\u017cyny kt\u00f3rej kibicuj\u0105. Szkoda tylko \u017ce ci drudzy, byli wtedy w znacznej mniejszo\u015bci. Co mo\u017cna napisa\u0107 o zwolennikach CWKS? Przede wszystkim z prasy dowiadujemy si\u0119 \u017ce nie by\u0142o ich ma\u0142o, co dziwi\u0107 nie powinno szczeg\u00f3lnie w po\u0142owie lat 50-tych: „Mamy nadzieje \u017ce zawodnicy obu dru\u017cyn dadz\u0105 z siebie wszystko, by w pami\u0119ci ich licznych zwolennik\u00f3w, wspomnienie godnego pi\u0119knego Pucharu Polski – fina\u0142u” – Polonia 1952 „Liczni zwolennicy CWKS mieli do przerwy zawiedzione miny, a co zapalczywsi zdo\u0142ali nawet pos\u0142a\u0107\u00a0 kilka uszczypliwych uwag pod adresem Kempnego, Ciupy, Brychczego, Strzykalskiego oraz trenera zespo\u0142u Koncewicza(?) Po meczu za\u015b ci sami kibice ju\u017c nie narzekali, bowiem w drugiej po\u0142owie spotkania wszystko posz\u0142o po ich my\u015bli, tzn. CWKS zszed\u0142 z boiska jako zwyci\u0119zca. Prawie podobnie lecz w odwrotnej kolejno\u015bci reagowali na mecz zwolennicy G\u00f3rnika Zabrze. Ci byli najpierw zadowoleni, a po meczu narzekali „-\u00a0 G\u00f3rnik Zabrze 1956. Przy okazji omawiania zwolennik\u00f3w warto wspomnie\u0107 o ekscesie kt\u00f3ra mia\u0142 miejsce w meczu z Gwardi\u0105 Warszawa w 1954 roku. Po tym jak bramkarz CWKS ? Szymkowiak ? obroni\u0142 strza\u0142 napastnik\u00f3w Gwardii, jeden z nich podbieg\u0142 do niego i kopn\u0105\u0142 go gdy le\u017ca\u0142 z pi\u0142k\u0105 na ziemi. Sytuacja ta spotka\u0142a si\u0119 z reakcj\u0105 na trybunach: „Oto grupka widz\u00f3w nie panuj\u0105ca nad nerwami postanowi\u0142a osobi\u015bcie dokona\u0107 wymiaru kary na Jaziowieckim. Dosz\u0142o ostatecznie do gorsz\u0105cego widowiska, wtargni\u0119cia cz\u0119\u015bci publiczno\u015bci i poturbowania kilku zawodnik\u00f3w Gwardii. Mia\u0142o to wszelkie cechy brutalnego rewan\u017cu, r\u00f3wnie\u017c jak post\u0119pek Jaziowieckiego, chuliga\u0144skiego. Gdzie byli porz\u0105dkowi, kt\u00f3rzy umo\u017cliwiliby doko\u0144czenie meczu bez usuni\u0119tego zawodnika? Gdzie byli ci na kt\u00f3rych spoczywa obowi\u0105zek zabezpieczenia zej\u015bcia z boiska zawodnik\u00f3w obydwu dru\u017cyn? Za awantury i bijatyk\u0119 po meczu, za wrog\u0105 postaw\u0119 chuligan\u00f3w wobec niekt\u00f3rych zawodnik\u00f3w Gwardii, odpowiedzialno\u015b\u0107 ponosz\u0105 nie tylko oni sami, ale i organizatorzy<\/strong>.”\u00a0 –\u00a0Gwardia 1956<\/strong>.<\/p>\n Wiem \u017ce r\u00f3wnie dobrze wyczyn ten mo\u017cna by zapisa\u0107 na konto drugiej z grup (i na odwr\u00f3t), gdy\u017c jak ju\u017c wielokrotnie pisa\u0142em, granica mi\u0119dzy jednymi i drugimi nie zawsze by\u0142a przez dziennikarzy podkre\u015blana. Jednak takie radykalne zachowanie i fakt \u017ce dosta\u0142o si\u0119 te\u017c innym zawodnikom przeciwnika, pasuje mi bardziej do zwolennik\u00f3w CWKS. Natomiast podoba mi si\u0119 u\u017cywanie przez pismak\u00f3w takich zwrot\u00f3w jak „cz\u0119\u015b\u0107 publiczno\u015bci”, czy „niekt\u00f3rzy widzowie”, co lepiej oddaje rzeczywisto\u015b\u0107 i brakuje we wsp\u00f3\u0142czesnym dziennikarstwie. Jednak i ci mieli na stadionie WP swoje problemy: „Na koniec moja uwaga pod adresem gospodarzy stadionu. By\u0142 w ub. roku taki dobry zwyczaj, \u017ce dziennikarze mieli wydzielone na trybunach miejsce do pracy. Podobno s\u0105 one i teraz, niestety\u00a0– trudno si\u0119 do nich dosta\u0107. Zajmuj\u0105 je przygodni kibice. Przyda\u0142aby si\u0119 tu bardziej energiczna obstawa porz\u0105dkowych. Sprawozdawca kt\u00f3ry siedzi\u00a0 gdzie\u015b z boku, mo\u017ce niejedno przeoczy\u0107 wzgl\u0119dnie widzie\u0107 jednostronny przebieg wydarze\u0144” – Odra Opole 1956. W latach 50-tych zwolennicy zaliczyli wyjazd na mecz decyduj\u0105cy o mistrzostwie w 1955 roku, a mianowicie do Sosnowca ze Stal\u0105. W jubileuszowej ksi\u0119dze czytamy: „Zagorzali kibice Stali, a tak\u017ce i CWKS – z kt\u00f3rych wielu przyby\u0142o z Warszawy\u00a0– spodziewali si\u0119 wielkiej gry, stoj\u0105cej na wysokim poziomie”, „Kibice sosnowieckiego zespo\u0142u wyczekiwali na decyduj\u0105c\u0105 o zwyci\u0119stwie bramk\u0119 swoich pupil\u00f3w, podczas gdy kibice wojskowych z niepokojem spogl\u0105dali na wskaz\u00f3wki zegara, zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 dziwnie wolno do drugiej 45”. Jak mo\u017cna wywnioskowa\u0107 z \u00f3wczesnej prasy, Stal wtedy mia\u0142a licznych i bardzo aktywnych kibic\u00f3w, kt\u00f3rzy je\u017adzili do Sosnowca na mecze nawet z innych miast w Polsce. Mo\u017cna o tym przeczyta\u0107 w artykule, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119cony jest w wi\u0119kszo\u015bci w\u0142a\u015bnie fanom Stali, dost\u0119pny tutaj. Je\u017celi chodzi o go\u015bci kt\u00f3rzy przybywali do Warszawy, to raz przybyli fani \u0141KS-u: „Jedenastka W\u0142\u00f3kniarza zrobi\u0142a wielk\u0105 przyjemno\u015b\u0107\u00a0 swym tysi\u0105com, kt\u00f3rzy wraz z ni\u0105 przybili do Warszawy poci\u0105gami popularnymi i samochodami” – \u0141KS 1955<\/p>\n Zako\u0144czenie<\/strong><\/p>\n I to by\u0142oby na tyle. Wi\u0119cej nie uda\u0142o mi si\u0119 znale\u017a\u0107, poniewa\u017c brakuje tytu\u0142\u00f3w prasowych z tego okresu, przeprowadzaj\u0105cych wnikliwe relacje z mecz\u00f3w, a je\u015bli si\u0119 znajd\u0105 do dost\u0119p do nich jest utrudniony. Cho\u0107 na podstawie tylko jednej gazety, uwa\u017cam \u017ce i tak du\u017co uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z tego \u017ce do samego tematu kibic\u00f3w, ten tekst praktycznie nic nie wnosi (no mo\u017ce poza informacj\u0105 o wzro\u015bcie poziomu chuliga\u0144stwa), celem jego powstania by\u0142o jedynie przedstawienie tego okresu od strony kibicowskiej. Na sam\u0105 rewolucj\u0119 na trybunach by\u0142o jeszcze za wcze\u015bnie, jednak pewne zmiany w tym kierunku opisz\u0119 ju\u017c w nast\u0119pnej cz\u0119\u015bci, w kt\u00f3rej przeczytacie o powstaniu oficjalnego Klubu Kibica i kibicowskich wyjazdach przez klub organizowanych. A tak\u017ce o przywr\u00f3ceniu to\u017csamo\u015bci i tradycyjnej nazwy klubowi, z naciskiem na to, kiedy dok\u0142adnie wydarzenie to mia\u0142o miejsce i kto si\u0119 do tego najbardziej przyczyni\u0142.<\/p>\n Wszystkie relacje prasowe pochodz\u0105 z „Przegl\u0105du Sportowego” z lat 1950-1956.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/Dynamo.jpg\" "\\"Dynamo\\"")
<\/a>![\"\"](\"http:\/\/zyletatest.sklw.info\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/Dynamo1.jpg\" "\\"Dynamo1\\"")
<\/a><\/p>\n